SlovVine

Słoweńskie wino. Smakuj w spokoju…

Kurent – ki diabeł?!

Co roku tłumy turystów udają się do Wenecji i Rio de Janeiro, aby wziąć udział w słynnym karnawale. Również w Słowenii tradycje karnawałowe są bardzo mocne. Widać to na ulicach większości miast i miasteczek opanowanych w tym czasie przez przebierańców. Przebierają się nie tylko dzieci, ale również dorośli. Najsławniejszym karnawałem w Słowenii jest kurentovanje w Ptuju. Co roku ściąga do miasta kilkanaście tysięcy widzów. Nazwa pochodzi od jednej z karnawałowych postaci  – Kurenta (albo Korenta). To najbardziej rozpoznawalna postać karnawałowa z Ptuja. Strój Kurenta składa się z płaszcza z wyprawionej owczej (dawniej koziej) skóry, pasa z krowimi dzwonami i maski. Maska Kurenta przypomina zwierzę, posiada rogi (krowie lub z gałązek), długi czerwony język oraz zęby z ziaren fasoli. Kurent wyposażony jest w kij owinięty kolcami jeża. Postać ta symbolizuje moc rozrodu, szczęścia i płodności. Dawniej na wsiach pochód Kurantów odwiedzał zagrody i przeganiał zimę. Dziś w Ptuju, Kurenci stanowią barwną atrakcję parady karnawałowej. Jednak do dziś w niektórych wsiach odbywają się jeszcze pochody Kurentów oraz innych karnawałowych postaci, które przychodzą do zagród i odczyniają złe moce nagromadzone całą zimę. Największy taki pochód odbywa się we wsi Markovci pod Ptujem. Markovci jest uważane za kolebkę pochodów Kurentów. Od rana gopodarze przygotowują poczęstunek, aby zwabić przebierańców do siebie. Przy każdym domu stoją rozłożone na stołach wino, woda radenska (do špricera) oraz domowe wędliny. Gościnność gospodarzy jest uderzająca, zaraz po przyjeździe zostaliśmy zaproszeni na špricera oraz śniadanie. Ludzie cieszą się z nadchodzącej wiosny i chętnie opowiadają turystom o swoich tradycjach karnawałowych.

Kurant

Kurent

Choć najbardziej znanymi maskami karnawału są Kurenci, to pochód składa się z większej ilości postaci:

kopijaš (czyt. kopijasz) – to tancerze ubrani w świąteczny strój, czarny kapelusz i wysokie buty. Kopijaš w ręku trzyma kopię, która ozdobiona jest kolorową bibułą. W tańcu kopijaš rzuca kopię w powietrze, a następnie ją łapie. Grupie kopijašy towarzyszy orkiestra.

DSC_1099

Taniec kopijaši

orači (czyt. oraczi)– symolizują trzy pary koni ciągniących drewniany pług za którym idzie Kurent. Towarzyszy im również strzelec z biczem. Strzelając z bicza przepędza złe duchy i zimę.  Oracze odwiedzają zagrody i symbolicznie orzą jeden krąg na podwórzu oraz sieją ziarno. Ma to przynieść szczęście na polu w nowym roku.

Oracze na postoju

Oracze na postoju

ploharji – ciągnięcie natrysku jest wiązane ze starymi obrzędami płodności. Jeśli w czasie karnawału we wsi nie wyszła za mąż żadna panna, kawalerowie przygotowywali gruby pień symbolizujący prysznic, który był umieszczany na wózku ciągniętym przez ploharji. Wewnątrz umieszczano kukłę symbolizującą nowożeńca. Odwiedzając domy w których mieszkały panny, kawalerowie „swatali” swojego przyjaciela ze słomy.

kopanja – to postacie podobne do poprzednich. Tym razem jest to jednak koryto (wanna), w którym znajduje się kukła panny. Mężczyźni przebrani za kobiety, ciągnęli kukłę do domów z kawalerami. Próbowali wyswatać młodych mężczyzn zachwalając jaka panna jest piękna, robotna i z posagiem.

rusa – to karnawałowa postać zwierzęta, najczęściej konia lub krowy. Rusa składa się ze stelażu, który niosą dwie osoby. Stelaż przykryty jest płótnem. Z przodu znajduje się drewniana głowa, z tyłu ogon z zwiniętego płótna. Rusa ma przynosić zdrowie i płodność zwierzętom w obejściu. Razem z rusami chodzi poganiacz, który pilnuje (czasem z marnym skutkiem) swoich podopiecznych. Dzieci zakładają rónież mniejsze przebrania rusy, które symbolizują kozy lub owce.

DSC_1101

Rusa symbolizująca kozę

medved  – czyli niedźwiedź. Niedźwiedzie chodzą w grupach (stadach?), a towarzyszą im cyganie. Postacie te nawiązują do cygańskich teatrów tresowanych niedźwiedzi, które niegdyś odwiedzały miasta i wsie w całej Europie. Niedźwiedzie są postaciami związanymi z płodnością. We wsi wyszukują dziewczęta i młode kobiety, które z piskiem przed nimi uciekają.

Niedźwiedź próbuje dostać się do panien

Niedźwiedź próbuje dostać się do panien

picek, kura – to postać symbolizująca drób. Jest to przebranie, które najczęściej zakładają dzieci. Składa się z drewnianego stelażu pokrytego płótnem, do którego przymocowano pierze. Z przodu znajduje się dziób lub głowa kury, z tyłu przymocowany jest ogon z piór. Odwiedziny tych postaci mają zagwarantować zdrowie drobiu. Pickom towarzyszy pastuszek.

baba nosi deda – baba nosi dziada, to zabawna postać, która ma różne wersje. Składa się z kukły baby oraz wiklinowego kosza w którym znajduje się dziad. Znane są także inne wersje tej postaci, na przykład dziad nosi babę. W tym roku pochód otwierała zakonnica nosząca zakonnika.

Baba nosi deda w wersji kościelnej

Baba nosi deda w wersji kościelnej

hudič (czyt. hudicz) – czyli postać diabła, która towarzyszy Kurentom, jego zadanie to pilnowanie porządku. Jest to posatać podobna do Kurenta. Ma dzwon, długi czerwony język, zęby z fasloli i maskę z owczej skóry. Posiada również rogi, a jego strój w odróznieniu od Kurenta jest zrobiony z czerwonego lub czarnego materiału. W rękach trzyma małe widły, a przez ramię przerzuconą ma sieć.

DSC_1007

Tradycyjna maska diabła

Karnawał w okolicach Ptuja trwa 10 dni, a jego koniec przypada na Środę Popielcową. We wtorek następuje szczyt obchodów. Ludzie wcześniej kończą pracę, aby wziąć udział w zabawie. Większość firm i sklepów jest czynna tak jak w sobotę. Warto zobaczyć tą piękną tradycję, skosztować domowego wina i wędlin. Gmina Markovci, w przeciwieństwie do Ptuja, nie wprowadziła opłat za odwiedzenie karnawału, który zwany jest fašenk. Co roku liczba odwiedzających rośnie, jednak fašenk jest wciąż autentycznym rytuałem nadejścia wiosny.

Krótki film z pochodu:

Galeria zdjęć:

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Follow SlovVine on WordPress.com

Podaj adres e-mail w celu obserwowania tego bloga i otrzymywania powiadomień o dodaniu nowych wpisów.

Dołącz do 12 obserwujących.

%d blogerów lubi to: