SlovVine

Winiarski Blog Roku 2019 magazynu "Czas Wina"

Wina archiwalne

IMG_2151-1800x1200

Archiwum w Ptuju

Będąc jeszcze nieopierzonym winolubem, mocno wierzyłem w powszechne przekonanie, że wino z wiekiem może być jedynie lepsze. Dlatego niezrozumiała była dla mnie praktyka w słoweńskich supermarketach przeceniania starszych roczników win. Rabaty 50% dla win pięcio- i sześcioletnich wydawały mi się nie lada okazją. Z błyskiem w oku kupiłem kilka butelek, przekonany, że oto udało mi się okazyjnie kupić prawdziwe skarby. Niestety. Okazało się, że menadżer sklepu dobrze wiedział co robi. Większość win nie nadawało się już do picia, a ich smak można porównać do tektury zanurzonej w soku jabłkowym z dodatkiem wódki. Tak czy inaczej, przepłaciłem.

Cóż, nabijanie się w butelkę jest nierozerwalną częścią edukacji winiarskiej. Tylko niektóre wina dobrze znoszą upływ czasu. Większość win w dzisiejszym świecie jest produkowana jako wina młode. To znaczy, że ich optymalna kondycja do wypicia wynosi od 3 do 4 lat. Po tym czasie gubią swoje aromaty, świeżość i harmonię. Umierają. Jednak są również wina, które dopiero wchodzą na rynek w tym okresie. Ich forma osiąga swój szczyt w wieku 10 lat, po czym zaczyna się spadek. Może on być gwałtowny lub spokojny, jednak zawsze nieuchronny.

IMG_20200208_183632

Najlepszy teran jaki piłem

Naprawdę stare wino jest zawsze niewiadomą. Niewielu winiarzy jest w stanie zagwarantować, że wino wytrzyma 15-20 lat. A przecież są wina 40-sto i 70-cio letnie, które osiągają zawrotne ceny. Są to wina archiwalne. Ukryte w najciemniejszych zakamarkach piwnic pod grubymi kożuchami pajęczyn, leżą spokojnie i kuszą swoją tajemnicą. Najczęściej są to najlepsze wina z najlepszych roczników. Przepis na dobre wino archiwalne to wysoki alkohol i wysoka kwasowość. Dlatego najlepiej starzeją się wina z predykatem (np. lodowe) lub wzmacniane (np. sherry, porto). Oczywiście do starzenia wino potrzebuje odpowiednich warunków i sporej troski.

ptuj archiwum 1800x1200

Archiwum w Ptuju

W Słowenii największą kolekcję win archiwalnych ma piwnica w Ptuju. Znajdują się tam roczniki sięgające jeszcze czasów I wojny światowej. Najstarsze wino to tzw. Złota Winorośl (Zlata trta) z 1917 roku. Archiwum cudem zachowało się podczas II wojny światowej. Kiedy Niemcy zajęli pierwszy po drodze Maribor, żołnierze Wermachtu opróżnili całą miejską piwnicę. Zapewne szeregowcy i podoficerowie skosztowali jedynie win młodych, a kadra oficerska świętowała w archiwach. Kiedy wieści o mariborskich podbojach Wermachtu dotarły do Ptuja, Pavel Ornig, ówczesny właściciel piwnicy w Ptuju, kazał zamurować wejście do archiwum i zastawić je wielką drewnianą beczką. Kilkanaście starych butelek przeniesiono do dostępnej części piwnicy, aby żołnierze nie nabrali podejrzeń. Fortel się udał, archiwum z kolekcją win jeszcze z XIX wieku ocalało. Niestety, kiedy wyzwolenie było już blisko, aliancka bomba spadła na dziedziniec winiarni. Dokładnie tam, gdzie znajdowało się archiwum z najstarszymi rocznikami. Uratować udało się nieliczne butelki, większość uległa zniszczeniu. Po wojnie ptujską piwnicę wraz z resztkami archiwum znacjonalizowano. Przez długie lata butelki po prostu leżały w spokoju bez żadnej kontroli. Dopiero po delegacji pracowników ptujskiego kombinatu do Francji zaczęto kontrolować wino archiwalne. Otóż kondycja wina jest ściśle związana z kondycją korka zamykającego butelkę. Co kilkanaście lat korki należy wymienić, a wino uzupełnić. Kiedy pracownicy zaczęli kontrolować butelki okazało się, że część już do niczego się nie nadaje. Kolekcja znów się uszczupliła. Pomimo tych wszystkich zawirowań archiwum w Ptuju nadal jest imponujące. Chociaż najstarsze wino z 1917 roku nie jest do kupienia, to wspaniały šipon (furmint) z 1927 roku jest dostępny w sprzedaży. Wystarczy jedynie 34 980 €, aby stać się posiadaczem tego ponad 90-cio letniego wina. Wiewiórki w kraju szepczą, że to wino jest wciąż we wspaniałej formie i to najprawdopodobniej najlepsze wino dostępne w Słowenii. Natomiast wina z lat osiemdziesiątych można dostać już za 33€, co wydaje mi się ceną śmiesznie niską. W zeszłym roku próbowałem sauvignon blanc z 1986 roku i wino było po prostu wspaniałe. Kolekcja ptujskiej piwnicy to około 170 000 butelek. Od 1945 roku archiwizowane są wszystkie roczniki.

IMG_2192-1800x1200

Najstarsze wino Słowenii – Zlata trta z 1917 roku

Jednak nie tylko Ptuj może się pochwalić wspaniałymi winami archiwalnymi. Również w pobliskim Ormožu znajduje się potężne archiwum rodziny Puklavec, w którym znajduje się około 250 000 butelek. Najstarsze wino w kolekcji pochodzi z 1956 roku. Za najlepsze uznaje się natomiast sauvignon blanc z 1963 roku oraz pinot blanc z 1971 (dla wielu 1971 był rocznikiem stulecia). Wśród mniejszych winnic pokaźną kolekcję win mają Movia oraz Kupljen Jeruzalem. Poza nimi starszych win można szukać wśród spółdzielczych winiarni: Klet Brda, Vinakoper, Metlika, Vinakras, Vipava 1894 czy Radgonske gorice.

2T4A5097

Degustacja win archiwalnych z piwnicy Pullus, na zdjęciu główny enolog winiarni- Maks Kadivec

Stare wino odkrywa przed nami zupełnie inny wymiar. Jest całkowicie odmienne od win młodych i świeżych. Zawsze jednak stanowi tajemnicę jak się zmieni z czasem. W zeszłym roku podczas degustacji dla dziennikarzy zupełnie spontanicznie otworzono 10-cio letnią butelkę wina szczepu ranina, które jest uważane za wino młode i świeże, zupełnie nienadające się do starzenia. Jakież było zdziwienie wszystkich obecnych, gdy okazało się, że wino jest wciąż we wspaniałej formie i stało się gwiazdą wieczoru. Kto wie? Może kiedyś uda mi się trafić na taką perełkę w promocyjnej cenie w supermarkecie…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Follow SlovVine on WordPress.com

Podaj adres e-mail w celu obserwowania tego bloga i otrzymywania powiadomień o dodaniu nowych wpisów.

Dołącz do 18 obserwujących.

%d blogerów lubi to: